EdPG Nieuwsbrief

Op zaterdag 17 november zijn we opnieuw welkom in de fraaie bibliotheek van advocatenkantoor Bosselaars & Strengers, Arthur van Schendelstraat 740, Utrecht. Dit ligt niet ver van het Centraal Station.
Aanvang: 14.00 uur.

Programma:

Na de discussie is er gelegenheid tot napraten bij een mooi glas wijn. Belangstellenden zijn hartelijk welkom.

Circa 25 geïnteresseerden, waaronder een aantal introducés, treffen elkaar in de Rode Zaal van het Letterkundig Museum in Den Haag, waar ditmaal aandacht wordt besteed aan meer of minder grote literaten en hun relatie met Du Perron.
Rob Groenewegen, die gaat promoveren op zijn biografie van Jo Otten, spreekt over: ‘Vriend of vijand? Jo Otten en E. du Perron’. Het contact tussen de - nu vergeten - auteur Jo Otten (1901-1940) en E. du Perron (1899-1940) is beperkt geweest. Du Perron moest weinig van Ottens werk hebben. Diens ‘filosofie van het ogenblik’ waarbij het pragmatisch vinden van vrijheid voorop stond, werd door Du Perron als ‘smeerlapperij’ afgedaan. Toch zijn er overeenkomsten tussen de twee schrijvers. Ze werden beide geïnspireerd door het Franse surrealisme en worstelden met de keuze tussen revolte of berusting. Vanaf 1937 begonnen ze allebei over Multatuli te schrijven. Otten betoogde in zijn artikel Machiavelli en Multatuli (1939) dat machtsuitoefening bij Multatuli in dienst van de humaniteit gesteld werd. Daar was Du Perron het geheel mee eens. Dit had tot nader contact kunnen leiden, maar beiden overleden plotseling in de meidagen van 1940. Tot een vriendschap is het daardoor niet gekomen.

Wim Hartman, wiens Goethe, de mens achter de mythe eind februari verscheen, heeft bekeken wat de ‘relatie’ van E. du Perron en M. ter Braak met Goethe was. J.W. Goethe - het tegendeel van een vergeten auteur, die dan ook alles in het werk stelde om zichzelf als geniale figuur te promoten – blijkt maar weinig aandacht te hebben gekregen van Du Perron en Ter Braak. Ze zagen hem als een niet meer gelezen grote cultuurdrager, een onvermijdelijke naam in rangordes van genieën, maar niet als een schrijver die betekenis voor ze had.

Willem Maas heeft als onderwerp ‘Jacques Gans en E. du Perron’. Maas publiceerde in 2002 de biografie van Jacques Gans en in 2007 ‘Als het moet, alleen tegen de hele wereld’. De briefwisseling tussen Jacques Gans en E. du Perron 1933-1936. In 1933 leert de dan communistische activist Gans (1907-1972) in Parijs de wat oudere DuPerron kennen, na het schrijven van een stuk tegen diens artikel in Forum ‘Flirt met de revolutie’. Al gauw raken ze bevriend. Gans is ervaren in de praktische politiek. Du Perron, die zich juist in communisme en fascisme verdiept, wordt zijn mentor als schrijver en helpt hem aan werk. In de 43 brieven is de ontwikkeling van hun denken over de politiek te volgen. Als Du Perron in 1936 naar Indië vertrekt, is de vriendschap bekoeld. Gans is niet de opvolger van Bep geworden als Parijs’ correspondent voor Het Vaderland. Later heeft Gans – inmiddels medewerker van De Telegraaf geworden - zich overigens positief uitgelaten over Du Perron, die zich van 1933-36 over hem ontfermde.
CvS

Bij de vorige algemene ledenvergadering werd nog gewag gemaakt van de mogelijkheid om het E. du Perron Genootschap deel te doen uitmaken van een nog op te richten Interbellum Cultuur Club, maar de belangstelling voor Du Perron zelf vertoont een zodanige curve dat het vooralsnog niet urgent is om wijdere cirkels te gaan trekken. Wel hadden de voordrachten van de laatste tijd al een sterk interbellumkarakter: op de voorjaarsbijeenkomst van 2006 sprak Wim Hazeu over de relatie Du Perron - Vestdijk en ikzelf over Du Perron en Malraux in het licht van hun fascinatie voor het Oosten, op de najaarsbijeenkomst in Utrecht liet Wim Hazeu zijn licht schijnen op de relatie Du Perron - Slauerhoff, terwijl Mathijs Sanders de naoorlogse receptie van Du Perron als belangrijk auteur van het interbellum besprak. Vandaag krijgen we het een en ander te horen over de relatie van Du Perron tot Jo Otten en die tot Jacques Gans.

Natuurlijk zijn er ook andere aspecten in leven en werk van Du Perron die nader geëxploreerd kunnen worden, zoals zijn affiniteit met de achttiende eeuw en de encyclopedisten, ook wel ‘de Franse moralisten’ genoemd, zijn voorkeur voor meer Franse schrijvers die hij gretig heeft gelezen zoals Stendhal, Gérard de Nerval en Prosper Mérimée, voorts zijn betrekkelijke afkeer van de waarden van de negentiende eeuw, ‘cet âge postiche’ (die onechte eeuw), en ten slotte zijn gevoelig in het leven staan als twintigste-eeuwer. Wat heeft Du Perron ons, als inmiddels éénentwintigste-eeuwers, nog te zeggen? Een antwoord op deze vraag kan misschien gezocht worden in de doelstellingen van de E. du Perronprijs, in 1986 op initiatief van de gemeente Tilburg en de Faculteit Communicatie & Cultuur van de Universiteit van Tilburg ingesteld ter bekroning van mensen of instellingen die zich door middel van een actieve bijdrage aan de cultuur verdienstelijk hebben gemaakt voor de bevordering van wederzijds begrip en een goede verstandhouding tussen de in Nederland woonachtige bevolkingsgroepen.

Het bestuur van het E. du Perron Genootschap meende vorig jaar dat het hoog tijd was om contact te leggen met de jury van de E. du Perronprijs. Uit dit eerste contact zijn allerlei initiatieven voortgevloeid. Allereerst werd op het jaarlijkse Tilburgse symposium over jeugdliteratuur en -cultuur - op 17 januari 2007 - een van de parallelsessies gewijd aan Du Perron. Drie sprekers traden op: ik sprak zelf over Du Perron als Indische jongen en Europees intellectueel, Piet Mooren ging in op de geschiedenis van de E. du Perronprijs en Kader Abdolah, bekend schrijver van niet-Nederlandse afkomst, behandelde Du Perron zoals hij hem heeft geroken uit zijn brieven en werk.
Ten tweede vond er een debat plaats tussen een aantal laureaten van de prijs over de multiculturele samenleving, waarbij citaten uit het werk van Du Perron als kapstok werden gebruikt.
Ten derde werd het symposium opgeluisterd door de presentatie van een speciale uitgave, die gezien het karakter van het symposium lag op het vlak van de jeugdcultuur. Dit was het boekje François Charpèt en andere beeldverhalen & 8 bladwijzers. Wij zijn blij dat Alain du Perron toestemming heeft gegeven tot het reproduceren van de kindertekeningen en beeldverhalen van zijn vader. De uitgave werd mede dankzij de prachtige verzorging van uitgeverij De Buitenkant een groot succes, met aandacht in de Volkskrant, NRC-Handelsblad en Het Parool. Bovendien zal er nog een presentatie plaatsvinden van de uitgave, en wel op 20 mei om 19.00 uur, op de Pasar Malam in Den Haag.

Verder is er contact geweest met het Maison Descartes over de mogelijkheid om daar een avond te houden gewijd aan de relatie van Du Perron met bevriende Franse schrijvers als André Malraux, Pascal Pia en Louis Guilloux. Ook ben ik benaderd door een Belgische hoogleraar die woont in het dorp Chaumont-Gistoux en bevriend is met de huidige bewoner van het kasteel van Gistoux, le notaire Jamar. Beiden zouden geïnteresseerd zijn in een bijeenkomst die in het teken zou staan van Gistoux en Du Perrons Belgische contacten. Over beide ideeën hoop ik later meer te kunnen zeggen.

Vandaag wordt het zesentwintigste nummer van Cahiers voor een lezer gepresenteerd, een nummer met een sterk Russisch karakter. Mijn dank gaat wederom uit naar de redactie en naar Hilde van Loveren en haar moeder, die alle exemplaren met particuliere toewijding hebben ingenaaid. U zult zich afvragen wat er met nr. 25 is gebeurd, want dat is nog niet uitgekomen. Dit komt omdat nr. 25 een jubileumnummer is, waarin de lezingen van het Tilburgse symposium zullen worden opgenomen. Het zal dan ook een extra dik nummer worden, dat op een andere wijze geproduceerd moet worden dan gewoonlijk. U houdt dit dus tegoed!

Gezien de vele ideeën en initiatieven meen ik dat we de toekomst van het E. du Perron Genootschap met vertrouwen tegemoet kunnen zien. Ik dank de leden voor hun trouw en de bestuursleden en sprekers voor hun inzet.
Kees Snoek, 28 april 2007

Collectie Schuhmacher
Ons bereikte het treurige bericht dat op 8 juni jl. de bekende Amsterdamse antiquaar Max Schuhmacher is overleden. Hij was lid van ons genootschap. Enkele dagen voor zijn dood heeft het Letterkundig Museum de collectie autografen verworven die door Max en zijn zuster Wilma Schuhmacher is gevormd. Deze bevat brieven, handschriften, getypte stukken, foto’s en tekeningen van meer dan 350 schrijvers, waaronder E. du Perron. Eerder trachtte het Du Perron Genootschap sponsors te vinden voor enkele brieven van Du Perron, zodat die in openbaar bezit zouden kunnen komen. Het is verheugend dat al dit bijzondere materiaal nu bij het Letterkundig Museum is terechtgekomen en voortaan voor iedere geïnteresseerde toegankelijk is.

E. du Perronprijs 2007
Deze wordt op woensdag 23 januari 2008 in Tilburg uitgereikt, tussen 15.30 en 16.15 uur, tijdens de jaarlijkse conferentie over jeugdliteratuur met ditmaal als thema: 'Is er meer tussen hemel en aarde? Over jeugdliteratuur, levensbeschouwing en filosofie'.

Graa Boomsma, "Bang voor dode moeder" (bespreking van: Donald Antrim, Het leven nadien). In: De Groene Amsterdammer, 25 mei 2007. Graa Boomsma begint zijn recensie als volgt:
"In Nederland is E. du Perrons 'autobiografische roman' Het land van herkomst (1935) nog steeds het beste voorbeeld van een genre dat in de Amerikaanse literatuur door veel meer schrijvers wordt beproefd: de memoires. Ik noem slechts William Styron en Philip Roth als veteranen die binnen hun oeuvre werk hebben gemaakt van het persoonlijke gedenkschrift, van levensherinneringen waarin familiedrama's of gezinsgeheimen met schrijfambities verweven raken."

ontwerp WAMdesign amsterdam